GỐI CẦU CAO SU CỐT THÉP – GỐI ĐÀN HỒI CHO CÔNG TRÌNH CẦU

Gối cầu cao su cốt thép hay gối cầu cao su cốt bản thép là bộ phận được bố trí giữa kết cấu phần trên của cầu và bộ phận đỡ bên dưới. Sản phẩm có cấu tạo từ nhiều lớp cao su và các bản thép đặt xen kẽ, liên kết chặt với nhau, tạo thành một khối gối đàn hồi. Đây cũng là cấu tạo được TCVN 10308:2014 quy định cho nhóm gối cầu cao su cốt bản thép không có tấm trượt.

Gối có nhiệm vụ truyền tải trọng từ kết cấu nhịp xuống mố/trụ, đồng thời cho phép những biến dạng và chuyển vị phù hợp với thiết kế kết cấu cầu.

TCVN 10308:2014 xác định tải trọng tác động (kN) và chiều cao gối (mm) là hai đặc trưng cơ bản để lựa chọn gối cầu cao su cốt bản thép.

2. GỐI CẦU CAO SU CỐT THÉP LÀ GÌ?

Gối cầu dạng này thuộc nhóm gối đàn hồi (elastomeric bearing). Các lớp cao su tạo khả năng biến dạng đàn hồi, trong khi những bản thép nằm bên trong có vai trò gia cường và kiểm soát biến dạng của khối gối.

Theo TCVN 10308:2014, cao su dùng chế tạo gối có thể là cao su thiên nhiên hoặc cao su tổng hợp và phải đáp ứng các yêu cầu cơ lý tương ứng của tiêu chuẩn.

Cấu tạo cơ bản

Một gối cầu cao su cốt thép điển hình gồm:

Lớp cao su bảo vệ bên ngoài
↓
Lớp cao su đàn hồi
↓
Bản thép gia cường
↓
Lớp cao su đàn hồi
↓
Bản thép gia cường
↓
Lớp cao su bảo vệ

Các lớp cao su và bản thép được bố trí xen kẽ và liên kết thành một khối.

Đây là chi tiết rất nên thể hiện bằng hình cắt lớp 3D trên trang sản phẩm và infographic CNA.

3. CHỨC NĂNG CỦA GỐI CẦU CAO SU CỐT THÉP

Truyền tải trọng

Gối nằm tại vị trí tiếp xúc giữa kết cấu nhịp và mố/trụ, giúp truyền tải trọng của kết cấu phía trên xuống kết cấu đỡ.

Cho phép chuyển vị

Khả năng biến dạng của cao su cho phép gối đáp ứng chuyển vị trong phạm vi thiết kế. TCVN 10308:2014 mô tả đây là loại gối đàn hồi, sử dụng trong các nhịp dầm giản đơn có độ chuyển vị phù hợp với tiêu chuẩn thiết kế hiện hành.

Cho phép biến dạng xoay

Sự biến dạng đàn hồi của gối giúp thích ứng với góc xoay của đầu dầm trong phạm vi thiết kế.

Phân bố phản lực

Gối tạo vùng tiếp xúc giữa dầm và kết cấu đỡ, qua đó truyền phản lực xuống mố hoặc trụ cầu.

Hỗ trợ kết cấu làm việc theo thiết kế

Các chuyển vị do tải trọng, co ngót, từ biến và thay đổi nhiệt độ của kết cấu cần được xét trong thiết kế gối và toàn bộ hệ cầu.

4. VẬT LIỆU CHẾ TẠO

Cao su

TCVN 10308:2014 cho phép sử dụng cao su thiên nhiên hoặc cao su tổng hợp, với điều kiện vật liệu đáp ứng các đặc tính cơ lý được quy định.

Bản thép gia cường

Theo tiêu chuẩn, các bản thép bên trong có thể sử dụng:

Thép không gỉ theo ASTM A240M, hoặc thép cacbon CT38 theo TCVN 1765:1975 hoặc tương đương, hoặc thép kết cấu theo AASHTO M270M/ASTM A709M với các cấp được tiêu chuẩn nêu.

Bề mặt bản thép phải phẳng, sạch và không có gỉ hay các chất có khả năng ảnh hưởng đến cao su.

5. ƯU ĐIỂM NỔI BẬT

Khả năng chịu tải: Kết cấu cao su kết hợp các bản thép gia cường được thiết kế để tiếp nhận tải trọng của kết cấu cầu.

Biến dạng đàn hồi: Cho phép gối đáp ứng chuyển vị và góc xoay trong giới hạn thiết kế.

Kết cấu nhiều lớp: Các bản thép được bố trí xen kẽ với cao su để gia cường khối gối.

Nhiều kích thước và tải trọng: Gối được lựa chọn theo tính toán thiết kế thay vì sử dụng một kích thước cố định cho mọi công trình.

Cấu tạo tương đối gọn: Thuận lợi cho nhiều dạng kết cấu nhịp cầu phù hợp.

Có tiêu chuẩn kỹ thuật tại Việt Nam: TCVN 10308:2014 quy định yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với nhóm gối cầu cao su cốt bản thép không có tấm trượt thuộc phạm vi của tiêu chuẩn.

6. ỨNG DỤNG THỰC TẾ

Gối cầu cao su cốt thép được sử dụng trong các kết cấu cầu phù hợp với thiết kế, chẳng hạn cầu đường bộ, cầu bê tông cốt thép, cầu dầm bê tông dự ứng lực và các kết cấu nhịp sử dụng hệ gối đàn hồi.

Riêng TCVN 10308:2014 áp dụng cho chế tạo và nghiệm thu gối cao su cốt bản thép không có tấm trượt dùng trong công trình cầu cấp III và cấp IV trên đường bộ, đồng thời nêu rằng có thể tham khảo áp dụng cho cầu đường sắt.

Vì vậy, trên website CNA không nên ghi rằng mọi loại gối cao su cốt thép đều phù hợp với mọi loại cầu. Chủng loại, kích thước và tải trọng phải được xác định theo hồ sơ thiết kế.

7. VỊ TRÍ LẮP ĐẶT GỐI CẦU

Sơ đồ minh họa phù hợp cho trang sản phẩm:

DẦM CẦU
↓
GỐI CẦU CAO SU CỐT THÉP
↓
ĐÁ KÊ GỐI / BỆ GỐI
↓
MỐ HOẶC TRỤ CẦU

Đây cũng nên là hình minh họa chính trong infographic vì giúp khách hàng nhận biết ngay gối cầu được đặt ở đâu trong kết cấu cầu.

8. THÔNG SỐ KỸ THUẬT CẦN XÁC ĐỊNH

Với sản phẩm này, không nên tự đưa một bảng kích thước cố định nếu chưa có catalogue hàng CNA. Nên trình bày theo dạng:

TCVN xác định tải trọng tác động và chiều cao gối là các đặc trưng cơ bản; tiêu chuẩn cũng có phụ lục về kích thước tham khảo của một số loại gối.

9. DUNG SAI KÍCH THƯỚC THEO TCVN 10308:2014

Đây là phần có giá trị kỹ thuật cao để SEO khác biệt với các trang bán hàng thông thường.

Theo TCVN 10308:2014:

Kích thước mặt bằng: dung sai nhỏ hơn ±1%.

Chiều cao gối ≤74 mm: dung sai 0,8 mm.

Chiều cao gối ≥75 mm: dung sai ±1,2% chiều cao.

Tiêu chuẩn đồng thời quy định yêu cầu đối với chiều dày lớp cao su bảo vệ cũng như các đặc tính cơ lý của cao su, gối và cốt bản thép.

10. TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT

Tiêu chuẩn quan trọng nhất để xây dựng nội dung cho sản phẩm này là:

TCVN 10308:2014 – Gối cầu cao su cốt bản thép không có tấm trượt trong cầu đường bộ – Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử.

Cơ sở dữ liệu của Viện Tiêu chuẩn Chất lượng Việt Nam hiện ghi tiêu chuẩn ở trạng thái Active – còn hiệu lực.

Trang sản phẩm CNA nên ghi:

Tiêu chuẩn tham khảo: TCVN 10308:2014. Tiêu chuẩn áp dụng thực tế phụ thuộc hồ sơ thiết kế và yêu cầu của từng dự án.

Cách ghi này an toàn hơn việc khẳng định mọi sản phẩm CNA đều “đạt TCVN” khi chưa đối chiếu chứng thư thử nghiệm của lô hàng.

11. LỰA CHỌN GỐI CẦU CAO SU CỐT THÉP

Không nên lựa chọn gối chỉ dựa trên chiều dài × chiều rộng.

Các thông tin dự án cần xác định gồm tải trọng thiết kế, kích thước gối, chiều cao, chuyển vị yêu cầu, góc xoay, loại kết cấu nhịp và tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng.

Ví dụ, khi khách gửi yêu cầu:

Gối cao su cốt thép 300 × 400 × 50 mm

thì kích thước này mới chỉ mô tả hình học của gối; chưa đủ để kết luận khả năng chịu tải hay mức chuyển vị nếu chưa có thông số thiết kế và cấu tạo lớp bên trong.

12. LẮP ĐẶT CƠ BẢN

Quy trình ở mức giới thiệu sản phẩm có thể trình bày:

Bước 1 – Kiểm tra vị trí đặt gối: đối chiếu cao độ, tim và vị trí theo hồ sơ thiết kế.

Bước 2 – Chuẩn bị bệ gối: bề mặt đặt gối cần đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của công trình.

Bước 3 – Định vị gối: đặt đúng phương, tim và vị trí thiết kế.

Bước 4 – Hạ kết cấu nhịp: thực hiện theo biện pháp thi công đã được phê duyệt.

Bước 5 – Kiểm tra: kiểm tra vị trí và trạng thái của gối sau khi kết cấu được đặt lên.

Với nội dung website, không nên đưa các sai số lắp đặt hoặc quy trình kích/hạ dầm thành hướng dẫn thi công chung nếu chưa có hồ sơ thiết kế cụ thể.

13. KIỂM TRA VÀ NGHIỆM THU

TCVN 10308:2014 không chỉ quy định cấu tạo mà còn đưa ra các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với vật liệu cao su, bản thép và gối hoàn chỉnh.

Một chỉ tiêu được tiêu chuẩn nêu là cường độ kết dính giữa bản thép và cao su; ngoài ra còn có các yêu cầu liên quan đến đặc tính cơ lý của cao su và biến dạng của gối.

Vì vậy, với dự án yêu cầu nghiệm thu, thông số sản phẩm phải được đối chiếu với hồ sơ thiết kế, tiêu chuẩn áp dụng và kết quả thử nghiệm/chứng từ của đúng sản phẩm.

14. BÁO GIÁ GỐI CẦU CAO SU CỐT THÉP

Giá gối cầu phụ thuộc đáng kể vào:

Kích thước A × B × H + tải trọng thiết kế + cấu tạo các lớp cao su/bản thép + số lượng + tiêu chuẩn/hồ sơ kỹ thuật + yêu cầu riêng của dự án.

Để báo giá chính xác, khách hàng nên cung cấp:

Kích thước gối → tải trọng → chuyển vị/góc xoay nếu có → số lượng → bản vẽ hoặc bảng thống kê gối → tiêu chuẩn yêu cầu.

Câu hỏi thường gặp

Gối cầu cao su cốt thép là gì?
Là gối đàn hồi gồm nhiều lớp cao su và bản thép đặt xen kẽ, liên kết thành một khối để sử dụng trong kết cấu cầu.

Gối cầu cao su cốt thép có tác dụng gì?
Gối truyền tải trọng từ kết cấu nhịp xuống mố/trụ và cho phép chuyển vị, biến dạng đàn hồi phù hợp với thiết kế kết cấu.

Gối cầu được làm từ vật liệu gì?
Theo TCVN 10308:2014, cao su có thể là cao su thiên nhiên hoặc tổng hợp; các bản thép gia cường phải đáp ứng yêu cầu vật liệu tương ứng của tiêu chuẩn.

Gối cầu cao su cốt thép áp dụng tiêu chuẩn nào?
Đối với gối cao su cốt bản thép không có tấm trượt thuộc phạm vi tiêu chuẩn, có thể tham khảo TCVN 10308:2014. Tiêu chuẩn hiện được cơ sở dữ liệu VSQI ghi nhận còn hiệu lực.

Kích thước gối cầu cao su bao nhiêu?
Không có một kích thước duy nhất. Chiều dài, chiều rộng và chiều cao được lựa chọn theo tải trọng, chuyển vị và yêu cầu của thiết kế.

Có thể đặt gối cầu theo kích thước yêu cầu không?
Gối cầu thường được xác định theo bản vẽ và thông số kỹ thuật dự án. Khi đặt hàng cần cung cấp đầy đủ kích thước, số lượng và yêu cầu kỹ thuật.

Gối cầu cao su có bản thép bên trong không?
Có. Đối với loại cốt bản thép, các bản thép được bố trí xen kẽ giữa các lớp cao su và liên kết thành khối.

Gối cầu cao su có chịu chuyển vị không?
Có trong giới hạn thiết kế. TCVN 10308:2014 mô tả đây là loại gối đàn hồi sử dụng cho kết cấu có độ chuyển vị phù hợp với tiêu chuẩn thiết kế hiện hành.

Giá gối cầu cao su cốt thép bao nhiêu?
Giá phụ thuộc kích thước, tải trọng, cấu tạo, số lượng và yêu cầu hồ sơ kỹ thuật. Vì vậy nên báo giá theo bản vẽ hoặc bảng thống kê gối của từng dự án.

VẬT TƯ CẦU ĐƯỜNG CNA – CUNG CẤP VẬT TƯ CẦU ĐƯỜNG & CÔNG TRÌNH

Vật Tư Cầu Đường CNA chuyên cung cấp các loại vật tư cầu đường, vật liệu giao thông, vật tư hạ tầng và sản phẩm phục vụ thi công công trình. Chúng tôi hỗ trợ tư vấn lựa chọn sản phẩm theo quy cách, thông số kỹ thuật và nhu cầu thực tế của từng công trình.

✓ Đa dạng vật tư cầu đường – giao thông – hạ tầng
✓ Tư vấn sản phẩm theo yêu cầu kỹ thuật công trình
✓ Hỗ trợ báo giá nhanh cho nhà thầu và dự án
✓ Cung cấp số lượng lớn theo nhu cầu thi công
✓ Hỗ trợ giao hàng đến công trình

LIÊN HỆ TƯ VẤN & BÁO GIÁ

CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ CNA VIỆT NAM
Thương hiệu: Vật Tư Cầu Đường CNA
Địa chỉ: Số 4, Ngách 527/1 Đường Lĩnh Nam, Phường Vĩnh Hưng, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Hotline: 0888.926.269
Email: vattucauduong.vn@gmail.com
Website: www.vattucauduong.vn

Vật Tư Cầu Đường CNA – Tư vấn đúng nhu cầu, báo giá nhanh, đồng hành cùng nhà thầu và công trình.